Jelita a pamięć. Dlaczego wysoko przetworzona żywność szkodzi zdolnościom poznawczym
wczoraj, 15:17Od dawna wiadomo, że jelita i mózg komunikują się ze sobą. Przekazywanie informacji odbywa głównie za pośrednictwem nerwu błędnego, który przekazuje do ośrodkowego układu nerwowego informacje o tym, co i ile zjedliśmy. Nowe badanie zespołu Logana Tierno Lauera, Léi Décarie-Spain i Scotta Kanoskiego z University of Southern California, opublikowane w Nature Communications, pokazuje jednak coś zaskakującego. Sygnały te docierają nie tylko do pnia mózgu odpowiedzialnego za kontrolę sytości, ale także do hipokampu – struktury kluczowej dla pamięci. Co więcej, to właśnie one mogą decydować o tym, jak dobrze zapamiętujemy okoliczności jedzenia.
Odkryto pierwszą supermasywną czarną dziurę swobodnie przemierzającą kosmos
wczoraj, 09:48Zespół astronomów z University of Maryland, kierowany przez Roberta Steina, opisał w The Astrophysical Journal Letters pierwszy znany przypadek rozerwania gwiazdy przez siły pływowe (tidal disruption event, TDE) czarnej dziury, który miał miejsce wyraźnie poza centrum galaktyki. Odkrycie dostarcza mocnego argumentu za istnieniem tzw. wędrujących supermasywnych czarnych dziur – obiektów przewidywanych teoretycznie, ale dotąd niemal nieuchwytnych.
Ultradrobne pyły zabijają około 2 milionów osób na świecie
27 lipca 2026, 08:34Zanieczyszczenie powietrza zwykle kojarzymy ze smogiem widocznym gołym okiem albo znanym wskaźnik PM 2,5. Tymczasem najnowsze badanie zespołu kierowanego przez Josa Lelievelda i Andrei Pozzera z Instytutu Chemii im. Maxa Plancka wskazuje, że prawdziwym, niedocenianym zabójcą mogą być cząstki jeszcze mniejsze – ultradrobne pyły (UFP), o średnicy poniżej 100 nanometrów. Mają one tak małą masę, że nie są uwzględniane w standardowych normach jakości powietrza. Mimo to, jak pokazują autorzy, mogą odpowiadać za blisko dwa miliony zgonów rocznie na całym świecie.
Spadek dzietności to uniwersalny wzorzec. Przyczyna jest prostsza, niż można by sądzić
24 lipca 2026, 12:17Demografowie od dawna opisują transformację demograficzną jako proces, w którym modernizacja najpierw obniża śmiertelność, a następnie płodność. Schemat ten, wywiedziony głównie z obserwacji krajów zachodnich, uchodził za uniwersalny, choć nigdy nie sprawdzono go w skali globalnej. Nowe badanie Kenjiego Itao z Uniwersytetu Tohoku, opublikowane w Evolutionary Human Sciences, wypełnia tę lukę i odsłania strukturę prostszą, niż można się było spodziewać.
Naukowcy ukrywają drony przed wzrokiem ludzi i zwierząt
23 lipca 2026, 09:39Naukowcy z Northwestern University opracowali drona, który ukrywa się przed ludzkim okiem nie dzięki kamuflażowi czy przezroczystym materiałom, lecz wykorzystuje rozmycie ruchu. Zamiast upodabniać maszynę do otoczenia, zespół postawił na ten sam efekt, dzięki któremu szybko wirujący wentylator czy śmigło sprawiają wrażenie, jakby częściowo zniknęły.
O leczeniu kiły malarią
21 lipca 2026, 08:27Leczenie dżumy cholerą to powiedzenie o dwóch wyborach, z których każdy jest zły. Ale leczenie kiły malarią to już rzeczywistość.
Percepcja w starciu z architekturą. Jak zmysły reagują na obróconą przestrzeń?
20 lipca 2026, 15:46Ludzki układ nerwowy od pierwszych dni życia uczy się funkcjonowania w środowisku o stałych zasadach grawitacji. Zderzenie wrodzonych przyzwyczajeń z obiektami, które celowo zaburzają pion i poziom, stanowi fascynujący sprawdzian dla naszego aparatu przedsionkowego. Zjawisko to można bezpiecznie zaobserwować w terenie, analizując fizyczne reakcje organizmu na nietypową infrastrukturę rekreacyjną.
Ból mięśni przy grypie - skąd się bierze i jak złagodzić objawy?
20 lipca 2026, 15:30Ból mięśni przy grypie to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów tej infekcji. Często pojawia się nagle, razem z gorączką, dreszczami, bólem głowy, suchym kaszlem i silnym osłabieniem. Dolegliwości mogą obejmować plecy, uda, ramiona, kark, barki, a czasem niemal całe ciało. Właśnie dlatego grypa bywa odczuwana inaczej niż zwykłe przeziębienie - bardziej obciąża organizm i potrafi wyłączyć z codziennych obowiązków na kilka dni.Ból nie wynika wyłącznie z leżenia w łóżku ani z osłabienia po chorobie. To przede wszystkim skutek reakcji układu odpornościowego na zakażenie wirusem grypy. Organizm uruchamia proces zapalny, który pomaga walczyć z infekcją, ale jednocześnie wpływa na większą wrażliwość tkanek i nasilenie dolegliwości bólowych. Dlatego przy grypie mięśnie mogą boleć nawet wtedy, gdy wcześniej nie było żadnego wysiłku, przeciążenia ani urazu.
W przestrzeni międzygwiezdnej odkryto pierwszy prawdziwy cukier
14 lipca 2026, 12:48W centrum Galaktyki, w chmurze molekularnej G+0.693-0.027, unosi się obłok gazu i pyłu o temperaturze zaledwie kilkunastu kelwinów. Jego gęstość jest milion razy mniejsza niż ziemskiej atmosfery. To miejsce z pozoru najmniej sprzyjające chemii życia. A jednak właśnie tam zespół hiszpańskich i holenderskich astronomów, kierowany przez Izaskun Jiménez-Serrę z Centrum Astrobiologii w Madrycie, znalazł cząsteczkę, która od dekad była przedmiotem poszukiwań – prawdziwy cukier.
Nowa metoda na niegojące się rany? Biofilm bakteryjny kontra... eksplodujące bąbelki
13 lipca 2026, 07:20Niegojące się rany stanowią poważny problem współczesnej medycyny. Problem, który dotyka milionów ludzi: diabetyków, osób starszych, pacjentów po urazach. W większości przypadków winny jest biofilm. To śluzowata kolonia bakterii, często wielu gatunków naraz, otoczona gęstą, samodzielnie wytwarzaną warstwą ochronną. Ta warstwa działa jak tarcza. Blokuje dostęp antybiotyków i komórek układu odpornościowego do bakterii. Im dłużej biofilm się rozwija, tym mniej przypomina luźną maź, a bardziej elastyczny, wytrzymały materiał, niemal jak żel o własnej sprężystości i odporności mechanicznej.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
